Kinh nghiệm du học Đức: 8 điều cần chuẩn bị trước khi lên đường năm 2026

Du học Đức là lựa chọn được nhiều học sinh, sinh viên Việt Nam quan tâm nhờ chất lượng giáo dục, môi trường học tập quốc tế và cơ hội phát triển nghề nghiệp tại châu Âu. Tuy nhiên, để thích nghi tốt với một quốc gia có ngôn ngữ, văn hóa và phương pháp giáo dục khác biệt, việc chuẩn bị trước khi lên đường đóng vai trò rất quan trọng.

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện hồ sơ và xin visa, bạn còn cần trang bị năng lực ngoại ngữ, xây dựng kế hoạch tài chính, tìm hiểu thành phố sẽ sinh sống và chuẩn bị tâm lý cho những thay đổi trong cuộc sống. Dưới đây là 8 kinh nghiệm du học Đức hữu ích giúp bạn chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị và học tập tại quốc gia này.

1. Học tiếng Đức càng sớm càng tốt

Ngoại ngữ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định khả năng hòa nhập của du học sinh tại Đức. Ngay cả khi lựa chọn chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, việc biết tiếng Đức vẫn mang lại nhiều lợi thế trong sinh hoạt hằng ngày, giao tiếp với người bản địa và tìm kiếm cơ hội việc làm thêm.

Nếu theo học chương trình giảng dạy bằng tiếng Đức, sinh viên cần đáp ứng yêu cầu ngoại ngữ của trường và ngành học. Tùy chương trình, chứng chỉ B2, C1 hoặc các chứng chỉ tương đương có thể được yêu cầu. Với chương trình bằng tiếng Anh, điều kiện ngoại ngữ thường được đánh giá thông qua IELTS, TOEFL hoặc chứng chỉ được trường chấp nhận.

Để việc học tiếng Đức đạt hiệu quả, bạn nên xây dựng lộ trình theo từng giai đoạn thay vì học dồn trong thời gian ngắn:

• Giai đoạn cơ bản (A1–A2): Làm quen với phát âm, ngữ pháp, từ vựng và những mẫu câu giao tiếp thông dụng.
• Giai đoạn trung cấp (B1): Phát triển khả năng giao tiếp độc lập, đọc hiểu văn bản và diễn đạt ý kiến trong những tình huống quen thuộc.
• Giai đoạn nâng cao (B2–C1): Hoàn thiện kỹ năng sử dụng tiếng Đức trong môi trường học thuật, thảo luận chuyên môn và giao tiếp phức tạp hơn khi chương trình yêu cầu.

Bên cạnh giờ học tại trung tâm, bạn nên duy trì thói quen nghe podcast, xem video, đọc tin tức tiếng Đức và luyện nói thường xuyên. Có thể tham gia nhóm học cùng trình độ để thực hành giao tiếp và hỗ trợ nhau ôn tập.

Một kinh nghiệm quan trọng là không nên chỉ tập trung vào việc đạt chứng chỉ. Khả năng sử dụng ngoại ngữ trong đời sống thực tế mới là yếu tố giúp bạn thích nghi nhanh hơn khi sang Đức.

2. Chủ động tìm hiểu và chuẩn bị hồ sơ du học Đức

Quá trình chuẩn bị hồ sơ du học Đức có nhiều bước cần thực hiện theo đúng thứ tự, từ đánh giá điều kiện học tập, xác minh văn bằng đến ứng tuyển trường và xin visa. Việc chủ động tìm hiểu thông tin sẽ giúp bạn hiểu rõ yêu cầu của từng giai đoạn, hạn chế sai sót và tránh bị động khi có thay đổi về thời gian xét tuyển.

Đối với học sinh, sinh viên Việt Nam, một trong những thủ tục cần đặc biệt lưu ý là APS (Akademische Prüfstelle). Đây là bộ phận thuộc Đại sứ quán Đức tại Hà Nội, có nhiệm vụ kiểm tra tính xác thực của giấy tờ học tập và đánh giá điều kiện học thuật của ứng viên có văn bằng Việt Nam.

Tùy vào trình độ học vấn và bậc học đăng ký, hồ sơ APS sẽ có quy trình khác nhau. Chẳng hạn, ứng viên tốt nghiệp THPT muốn theo học chương trình đại học tại Đức thuộc nhóm thủ tục APS dành cho bậc học cơ bản; người đã có bằng đại học Việt Nam và muốn học thạc sĩ sẽ thuộc nhóm thủ tục dành cho bậc học tiếp theo.

Đặc biệt, điều kiện xét tuyển đại học tại Đức đối với học sinh tốt nghiệp THPT Việt Nam không đơn giản chỉ dựa trên tổng điểm một số môn thi. Theo hướng dẫn APS hiện hành, ứng viên cần đáp ứng các tiêu chí về tổ hợp môn thi tốt nghiệp, điểm trung bình và lộ trình học tập trước đó. Một số trường hợp có thể cần hoàn thành thời gian học đại học tại Việt Nam trước khi đủ điều kiện ứng tuyển. Ứng viên thuộc diện APS bậc đại học chưa có bằng đại học Việt Nam còn phải thực hiện bài thi TestAS theo hướng dẫn. 

Bên cạnh APS, các giấy tờ thường cần chuẩn bị trong quá trình ứng tuyển và xin visa có thể bao gồm:

• Hộ chiếu còn thời hạn sử dụng.
• Bằng tốt nghiệp và học bạ THPT hoặc bằng cấp, bảng điểm đại học tùy bậc học.
• Chứng chỉ ngoại ngữ theo yêu cầu của chương trình.
• Chứng chỉ APS và kết quả TestAS nếu thuộc diện phải thực hiện.
• Thư mời nhập học hoặc giấy xác nhận tham gia chương trình dự bị, tùy trường hợp.
• Hồ sơ chứng minh tài chính.
• Hồ sơ bảo hiểm y tế và các biểu mẫu, giấy tờ khác theo yêu cầu xin visa.

Danh sách chính xác cần được kiểm tra theo diện du học, trường tiếp nhận và hướng dẫn mới nhất của cơ quan lãnh sự. Bạn nên ưu tiên thông tin từ Đại sứ quán Đức, DAAD và website chính thức của trường thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.

3. Lựa chọn thành phố và trường học phù hợp với điều kiện cá nhân

Thành phố và trường đại học sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sinh hoạt, môi trường học tập cũng như cơ hội phát triển nghề nghiệp của du học sinh. Vì vậy, thay vì chỉ lựa chọn dựa trên danh tiếng hoặc mức độ nổi tiếng của một địa điểm, bạn nên cân nhắc tổng thể nhiều yếu tố.

Cân nhắc chi phí sinh hoạt giữa các thành phố

Chi phí thuê nhà tại Đức có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực. Những thành phố lớn như Munich, Frankfurt, Hamburg hay Berlin thường có thị trường nhà ở cạnh tranh và chi phí thuê cao hơn nhiều địa phương khác.

Trong khi đó, một số thành phố quy mô vừa hoặc nhỏ có thể mang đến lựa chọn chỗ ở tiết kiệm hơn. Đây là yếu tố đáng cân nhắc đối với sinh viên có ngân sách giới hạn.

Tuy nhiên, thành phố có chi phí thấp chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất trong mọi trường hợp. Bạn cần xem xét thêm mức độ thuận tiện của giao thông công cộng, khoảng cách từ nơi ở đến trường, cơ hội thực tập và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp trong khu vực.

Lựa chọn trường dựa trên ngành học và định hướng nghề nghiệp

Khi tìm hiểu trường đại học, hãy chú ý đến chương trình đào tạo, ngôn ngữ giảng dạy, điều kiện đầu vào, học phí và các cơ hội thực tập. Nếu muốn học bằng tiếng Anh, bạn nên kiểm tra kỹ chương trình có được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh hay không, thay vì chỉ dựa vào tên gọi quốc tế của ngành học.

Ngoài ra, sinh viên nên phân biệt giữa các loại cơ sở đào tạo như Universität, Hochschule và trường đại học tư thục. Mỗi mô hình có định hướng đào tạo và thế mạnh riêng, phù hợp với những mục tiêu học tập khác nhau.

Với những bạn muốn theo học chương trình bằng tiếng Anh trong lĩnh vực kinh doanh, quản trị, công nghệ hoặc khoa học, có thể tham khảo EBS Universität và Constructor University – hai trường đối tác của FLY Vietnam tại Đức.

• EBS Universität: Phù hợp với sinh viên quan tâm đến kinh doanh, quản trị, tài chính và các lĩnh vực liên quan. Trường chú trọng kết hợp kiến thức học thuật với trải nghiệm thực tế và định hướng nghề nghiệp.
• Constructor University: Có môi trường học tập quốc tế với nhiều chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, thuộc các lĩnh vực như khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, kỹ thuật, kinh doanh, kinh tế và khoa học tự nhiên.

Việc tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo ngay từ đầu sẽ giúp bạn lựa chọn được môi trường phù hợp với năng lực học tập, khả năng tài chính và mục tiêu sau tốt nghiệp.

4. Chuẩn bị tài chính kỹ lưỡng trước khi sang Đức

Một trong những kinh nghiệm du học Đức quan trọng nhất là xây dựng kế hoạch tài chính thực tế. Mặc dù nhiều trường đại học công lập tại Đức không thu học phí đối với phần lớn chương trình cử nhân và thạc sĩ thông thường, sinh viên vẫn cần chi trả các khoản như tiền thuê nhà, ăn uống, bảo hiểm, đi lại, học liệu và phí đóng góp học kỳ.

Theo DAAD, chi phí sinh hoạt của sinh viên tại Đức thường nằm trong khoảng 900–1.200 EUR/tháng, tùy thành phố và mức chi tiêu. Trong đó, tiền thuê nhà thường chiếm tỷ trọng lớn nhất. 

Một kế hoạch tài chính nên bao gồm những nhóm chi phí chính sau:

Chi phí trước khi lên đường: Học tiếng, thi chứng chỉ ngoại ngữ, dịch thuật và công chứng giấy tờ, phí APS, TestAS nếu áp dụng, phí xét tuyển và visa, vé máy bay.

Chi phí ban đầu tại Đức: Tiền đặt cọc thuê nhà, tiền thuê tháng đầu tiên, mua sắm vật dụng cá nhân, đăng ký các dịch vụ cần thiết và chi phí đi lại trong thời gian đầu.

Chi phí sinh hoạt định kỳ: Tiền nhà, thực phẩm, bảo hiểm y tế, điện thoại, Internet, phương tiện giao thông và các khoản chi tiêu cá nhân.

Ngoài ra, sinh viên cần chuẩn bị khoản tiền chứng minh tài chính theo quy định visa. Theo cổng thông tin chính thức Make it in Germany, mức tham chiếu đối với tài khoản phong tỏa cho diện visa du học năm 2026 là 11.904 EUR/năm, tương đương 1.091 EUR/tháng. Mức này có thể thay đổi theo thời điểm và loại hồ sơ, do đó cần kiểm tra lại hướng dẫn của cơ quan lãnh sự trước khi nộp.

Một lưu ý khác là tài khoản phong tỏa không nên được xem như toàn bộ ngân sách cần có cho năm đầu tiên. Sinh viên vẫn cần dự trù thêm các khoản phát sinh, đặc biệt là tiền đặt cọc nhà ở và chi phí ổn định cuộc sống ban đầu.

5. Chủ động hòa nhập với văn hóa và phương pháp học tập tại Đức

Sang một quốc gia mới đồng nghĩa với việc bạn phải làm quen với môi trường sống, cách giao tiếp và phương pháp học tập khác biệt. Đối với nhiều du học sinh Việt Nam, giai đoạn đầu có thể xuất hiện cảm giác bỡ ngỡ, khó khăn trong giao tiếp hoặc chưa quen với nhịp sống độc lập.

Để quá trình thích nghi thuận lợi hơn, bạn nên tìm hiểu trước một số đặc điểm trong đời sống tại Đức.

Tôn trọng thời gian và lịch hẹn: Người Đức thường coi trọng sự đúng giờ trong học tập, công việc và các cuộc gặp gỡ. Nếu không thể đến đúng giờ, bạn nên chủ động thông báo cho người liên quan.

Chủ động trong học tập: Tại nhiều trường đại học Đức, sinh viên cần tự nghiên cứu tài liệu, chuẩn bị bài trước giờ học, tham gia thảo luận và hoàn thành bài tập theo thời hạn. Giảng viên thường định hướng và hỗ trợ thay vì theo sát từng bước như ở một số mô hình giáo dục khác.

Tìm hiểu quy tắc sinh hoạt: Những vấn đề như phân loại rác, giữ gìn không gian chung, quy định tại nơi ở, giờ nghỉ yên tĩnh và cách sử dụng phương tiện công cộng đều cần được chú ý.

Mở rộng các mối quan hệ: Đừng chỉ giới hạn giao tiếp trong cộng đồng người Việt. Hãy chủ động tham gia hoạt động sinh viên, câu lạc bộ, sự kiện tại trường hoặc các chương trình giao lưu quốc tế. Đây là cơ hội để cải thiện ngoại ngữ và hiểu hơn về văn hóa địa phương.

Việc hòa nhập không nhất thiết phải diễn ra ngay lập tức. Bạn có thể bắt đầu từ những hoạt động nhỏ như tự đi siêu thị, sử dụng phương tiện công cộng, giao tiếp với hàng xóm và tham gia các hoạt động tại trường. Khi chủ động trải nghiệm, bạn sẽ dần hình thành sự tự tin và khả năng thích nghi với cuộc sống mới.

6. Tìm hiểu cơ hội làm thêm nhưng không để công việc ảnh hưởng đến việc học

Làm thêm là một trong những cách giúp du học sinh có thêm thu nhập, cải thiện ngoại ngữ và tích lũy kinh nghiệm làm việc. Tuy nhiên, bạn cần hiểu rõ quy định lao động dành cho sinh viên quốc tế trước khi nhận việc.

Theo quy định hiện hành, sinh viên quốc tế đến từ các quốc gia ngoài EU như Việt Nam được phép làm tối đa 140 ngày làm việc đủ hoặc 280 nửa ngày mỗi năm. Ngoài ra, có thể áp dụng phương thức làm tối đa 20 giờ/tuần trong thời gian học kỳ theo quy định. Một số công việc hỗ trợ sinh viên tại trường đại học có cách tính riêng. 

Các công việc phổ biến có thể kể đến như phục vụ nhà hàng, bán hàng, hỗ trợ kho vận, giao hàng, trợ lý nghiên cứu hoặc thực tập tại doanh nghiệp. Tùy trình độ tiếng Đức và kinh nghiệm, sinh viên có thể lựa chọn công việc phù hợp với lịch học.

Để tìm việc hiệu quả, bạn có thể tham khảo các website tuyển dụng tại Đức, trung tâm hỗ trợ nghề nghiệp của trường, bảng tin sinh viên hoặc mạng lưới cộng đồng người Việt.

Tuy nhiên, đừng đặt mục tiêu làm thêm quá nhiều ngay khi mới sang. Chương trình học đại học tại Đức đòi hỏi sự tự chủ và thời gian nghiên cứu đáng kể. Nếu không biết cân đối, công việc có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập và tiến độ hoàn thành chương trình.

Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thu nhập làm thêm, bạn nên chuẩn bị tài chính đủ cho giai đoạn đầu và xem công việc bán thời gian là nguồn hỗ trợ bổ sung.

7. Quan tâm đến bảo hiểm y tế và các thủ tục sau khi đến Đức

Một số du học sinh thường tập trung vào việc xin visa và tìm chỗ ở mà chưa dành đủ thời gian tìm hiểu những thủ tục cần hoàn tất sau khi nhập cảnh. Trên thực tế, đây là những công việc quan trọng để bạn có thể ổn định cuộc sống và bắt đầu học tập đúng kế hoạch.

Tìm hiểu bảo hiểm y tế

Bảo hiểm y tế là yêu cầu bắt buộc đối với người sinh sống tại Đức, bao gồm cả sinh viên quốc tế và người tham gia chương trình dự bị đại học. Sinh viên cần có bảo hiểm đáp ứng tiêu chuẩn của Đức theo yêu cầu của cơ sở đào tạo và cơ quan liên quan. 

Tùy độ tuổi, chương trình học và tình trạng cá nhân, sinh viên có thể thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế công hoặc lựa chọn bảo hiểm tư nhân phù hợp. Bạn nên tìm hiểu kỹ phạm vi chi trả, mức phí và điều kiện tham gia trước khi quyết định.

Hoàn tất thủ tục đăng ký cư trú

Sau khi tìm được nơi ở ổn định, sinh viên cần tìm hiểu thủ tục đăng ký địa chỉ cư trú (Anmeldung) tại cơ quan có thẩm quyền ở địa phương. Giấy xác nhận đăng ký cư trú có thể được sử dụng trong nhiều thủ tục tiếp theo.

Bên cạnh đó, bạn cần chú ý thời hạn và điều kiện của giấy phép cư trú, chủ động thực hiện thủ tục gia hạn nếu cần thiết.

Làm quen với các dịch vụ thiết yếu

Ngay trong những ngày đầu, hãy tìm hiểu cách mở tài khoản ngân hàng, sử dụng phương tiện công cộng, mua SIM điện thoại, đăng ký Internet và tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ sinh viên. Việc chuẩn bị sẵn những thông tin này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và hạn chế lúng túng khi mới đến Đức.

8. Giữ tinh thần chủ động và chuẩn bị tâm lý cho cuộc sống tự lập

Du học không chỉ là hành trình học tập mà còn là quá trình trưởng thành và rèn luyện khả năng tự lập. Khi sống xa gia đình, bạn sẽ phải tự giải quyết nhiều vấn đề từ quản lý tài chính, nấu ăn, dọn dẹp nơi ở đến sắp xếp lịch học và công việc cá nhân.

Trong thời gian đầu, việc nhớ nhà, cảm thấy cô đơn hoặc gặp khó khăn trong giao tiếp là điều có thể xảy ra. Thay vì cố gắng thích nghi với mọi thứ cùng lúc, hãy đặt ra những mục tiêu nhỏ và thực hiện từng bước.

Bạn có thể bắt đầu bằng việc xây dựng lịch sinh hoạt ổn định, duy trì thói quen vận động, tham gia các hoạt động cộng đồng và giữ liên lạc với gia đình, bạn bè. Khi gặp khó khăn trong học tập hoặc đời sống, đừng ngần ngại tìm đến International Office, bộ phận tư vấn sinh viên hoặc các tổ chức hỗ trợ tại trường.

Một điều quan trọng khác là học cách quản lý tài chính cá nhân. Hãy ghi lại các khoản chi tiêu, phân biệt nhu cầu thiết yếu và mua sắm không cần thiết, đồng thời duy trì một khoản dự phòng cho những tình huống phát sinh.

Du học Đức có thể mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi sự kiên trì và khả năng thích nghi. Việc chuẩn bị tâm lý tốt sẽ giúp bạn chủ động hơn trước những thay đổi và tận dụng hiệu quả trải nghiệm học tập tại nước ngoài.

9. Checklist những việc cần chuẩn bị trước khi du học Đức

Để tránh bỏ sót những công việc quan trọng, bạn có thể tham khảo danh sách dưới đây và điều chỉnh theo lộ trình nhập học của mình.

Về học tập và ngoại ngữ

• Xác định ngành học, bậc học và ngôn ngữ giảng dạy.
• Kiểm tra điều kiện đầu vào của trường.
• Hoàn thành chứng chỉ tiếng Đức hoặc tiếng Anh theo yêu cầu.
• Tìm hiểu điều kiện APS, TestAS và dự bị đại học nếu thuộc diện áp dụng.

Về hồ sơ và thủ tục

• Chuẩn bị hộ chiếu và giấy tờ học tập.
• Hoàn thiện hồ sơ APS và các thủ tục xác minh cần thiết.
• Nộp hồ sơ ứng tuyển và nhận thư mời nhập học.
• Chuẩn bị chứng minh tài chính, bảo hiểm và hồ sơ xin visa.
• Kiểm tra thời hạn xử lý hồ sơ và lịch nhập học.

Về tài chính và cuộc sống

• Lập ngân sách cho học tập và sinh hoạt.
• Chuẩn bị tài khoản phong tỏa hoặc hình thức chứng minh tài chính phù hợp.
• Tìm hiểu chỗ ở và chi phí đặt cọc.
• Tìm hiểu bảo hiểm y tế và phương tiện công cộng.
• Chuẩn bị hành lý, giấy tờ cá nhân và các vật dụng cần thiết.

Về tâm lý và khả năng hòa nhập

• Tìm hiểu văn hóa, quy tắc sinh hoạt tại Đức.
• Luyện giao tiếp tiếng Đức trong các tình huống thực tế.
• Tìm hiểu cộng đồng sinh viên và các hoạt động tại trường.
• Xây dựng kế hoạch học tập, sinh hoạt và quản lý tài chính cá nhân.

10. FLY Vietnam đồng hành cùng bạn trên hành trình du học Đức

Một kế hoạch du học hiệu quả không chỉ bắt đầu từ việc chọn trường mà cần được xây dựng dựa trên năng lực học tập, trình độ ngoại ngữ, khả năng tài chính và mục tiêu nghề nghiệp của từng học sinh, sinh viên.

Với những bạn đang tìm hiểu chương trình du học Đức bằng tiếng Anh hoặc tiếng Đức, FLY Vietnam hỗ trợ tư vấn lựa chọn ngành học, tìm hiểu trường, định hướng lộ trình ứng tuyển và chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu của chương trình.

Đặc biệt, thông qua mạng lưới đối tác tại Đức như EBS Universität và Constructor University, FLY Vietnam mang đến thêm lựa chọn cho học sinh, sinh viên quan tâm đến các lĩnh vực kinh doanh, quản trị, công nghệ và khoa học.

Nếu bạn đang lên kế hoạch du học Đức trong kỳ nhập học 2027 hoặc những năm tiếp theo, hãy bắt đầu chuẩn bị sớm để có đủ thời gian hoàn thiện ngoại ngữ, hồ sơ và kế hoạch tài chính.

Liên hệ FLY Vietnam để được tư vấn lộ trình du học Đức phù hợp với năng lực và định hướng học tập của bạn.

---

Quy trình FLY Vietnam – Bay cùng giấc mơ của bạn

Quy trình hỗ trợ học sinh, sinh viên giỏi của Việt Nam theo học tại các trường hàng đầu của Châu Âu giảng dạy 100% bằng tiếng Anh

Click vào link bên dưới để nghe chia sẻ của các bậc phụ huynh học sinh và các bạn thí sinh tiêu biểu: https://www.youtube.com/@FLYVietnamadmissions

Điền thông tin theo link sau để bạn được hỗ trợ tốt nhất:

https://forms.gle/EroTonFAEB4GRa9X9 

FLY Vietnam - Bay cùng giấc mơ của bạn

Người phụ trách: Cô Jane NGUYEN

Điện thoại: 084 84 84 828

Website: https://flyvietnam.edu.vn

 Email: flyvietnamadmissions@gmail.com

Facebook: FLY Vietnam Education

Tiktok: flyvietnamadmissions

Youtube: FLYVietnamadmissions

Instagram: flyvietnamadmissions

Threads: flyvietnamadmissions

Văn phòng:

Hà Nội: Tầng 12 toà nhà Ocean Park số 1 Đào Duy Anh, Hà Nội

Tp. HCM: Deutsches Haus, 33 Lê Duẩn, Bến Nghé, Quận 1

Đức: Kurfürstendamm 14, 10719 Berlin

Ý: Corso Europa, 15, 20122 Milano MI